Yaş almanın Besin Emilimine Etkisi:
Yaş almamız kaçınılmazdır. Gastrointestinal sistemimizin eskisi kadar iyi çalışmaması yaşımız ilerledikçe sıklıkla gözlenmektedir. Tüm bireyler için aynısını söylemek doğru değildir, ancak eşlik eden farklı hastalıkları da olan bireylerde bu tür değişikliklerin yaşanması daha çok gözlenebilir. Genellikle beslenme ve yaşam tarzından kaynaklanan bu tür değişiklikler, kişinin vücutta kullanabilmesi için besinleri etkili bir şekilde sindirme ve emilme yeteneğini etkileyebilir. Yaş ilerledikçe bireylerde tükürük üretiminin azalması yaygın olarak gözlenir bu da yiyeceklerin parçalanmasını başlatan daha düşük enzimatik reaksiyonlarla sonuçlanır. Bazen kötü diş hijyeni çiğnemeyi daha zor hale getirebilir ve GI kanalda azalmış bir sindirime neden olabilir.
Kronik PPI kullanımı veya GI yolda viral/bakteriyel enfeksiyonlar nedeniyle daha düşük gastrik asit içeriği gibi başka sorunlar da ortaya çıkabilir. Ayrıca, bağırsak mikrobiyomu değişiklikleri enfeksiyona ve GIS ile ilgili sorunlara yatkın bir ortam yaratabilir. Pankreas gibi gastrointestinal organların yaşlanması sindirimi ve emilimi etkileyen işlevselsizliğin görülmesine sebep olabilir. Yaşlı nüfusun çoğu, reflü, ishal, kabızlık, disfaji, artan enfeksiyonlar ve diğer sistemik sorunlar gibi birden fazla GIS ile ilgili sorun yaşar.
Azalmış İştah ve Besin Alımı: Besin Eksikliği İçin Bir Risk Faktörü
Azaltılmış gıda alımı, genel sağlığı etkileyebilecek fizyolojik değişikliklere ve besin eksikliklerine neden olabilir; yetersiz beslenme, enerji kullanımı için kas fonksiyonlarının bozulmasına neden olan kalori ve protein alımının azalmasından kaynaklanır. Mikro-besin eksiklikleri de genel sağlığı etkileyebilir. Kemik sağlığı ve bilişsel gerileme, her ikisi de sınırlı mikro-besin alımıyla ilişkilidir ve bu da yaşlı insanlarda daha kötü bir sağlık tablosuyla sonuçlanabilir.
Takip Edilmesi Gereken Temel Vitamin ve Mineraller
B12 Vitamini: Sinir Sistemi Sağlığı ve Enerji Üretimi İçin Önemlidir
B12 vitamini sinir fonksiyonu için gerekli bir mikro besindir ve sağlıklı kırmızı kan hücreleri ile DNA oluşumuna yardımcı olur. Yaşlı yetişkinler tarafından, B12 açısından zengin gıdaların daha az tüketilmesi, daha düşük mide asidine yol açan kronik PPI kullanımı, yaşlanmanın bir sonucu olarak intrinsik faktörde ve mide asidinde azalma, daha yüksek H. Pylori enfeksiyonu görülme insidansı gibi birden fazla faktör nedeniyle B12 eksikliği açısından daha yüksek risk altındadır. B12 vitamini eksikliği, halsizlik, yorgunluk,sinir sıkışması ve kas ağrısı, baş dönmesi, nefes darlığı gibi spesifik olmayan semptomlar nedeniyle erken dönemlerde tespit edilemeyebilir.
Kalsiyum ve D Vitamini: Kemik Sağlığını ve Bağışıklık Fonksiyonunu Destekler
D vitamini ve kalsiyum uyum içinde çalışan iki temel mikro besindir. D vitamini ince bağırsaklarda kalsiyum emilimini desteklemek için hayati önem taşır.Kemiklerin mineralizasyonu için gereken doğru miktarda kalsiyuma sahip olmasına ve kemiklerin güçlü tutmasını sağlamaya yardımcı olur. D vitamini eksikliği yaygın olsa da, yaşı ilerlemiş bireyler daha az D vitamini içeren gıda tüketmesi, dışarı çıkmak ve yeterli güneş ışığına maruz kalmak için sınırlı hareket kabiliyeti ve D vitamini emilimini sınırlayan böbrek hastalığı gibi eşlik eden hastalıklar nedeniyle daha fazla risk altındadır. D vitamini ve kalsiyum eksikliği olan bireyler, kırık riskini artıran sekonder hiperparatiroidizm, kemik kaybı, osteoporoz ve kas zayıflığı riski altındadır ve bu durum yaşam kalitelerini daha da etkileyebilir.
Demir: Anemiyi Önlemek
Demir , oksijeni vücuttaki tüm hücrelere taşımak için gereklidir. Demir seviyeleri çok düşük olduğunda, anemi, yorgunluk ve güçsüzlüğe neden olur. Yaşı ilerlemiş kişilerde anemi ayrıca daha düşük yaşam kalitesi, artan morbidite(hastalık) ve mortalite(ölüm) ile ilişkilidir.
Besin Eksikliğinin Belirtilerini Tanımak
Yorgunluk ve Halsizlik: Yaygın Bir Belirti
Yorgunluk ve halsizlik, özellikle siz veya sevdiğiniz birinin çok fazla yemediğini fark ederseniz, bir şeylerin yolunda gitmediğinin açık işaretleridir. Daha önce de belirtildiği gibi, yeterli mikro besin almamak kaslarınızı, sinir sisteminizi ve genel enerji seviyenizi etkileyebilir, aşırı yorgun hissetmenize ve yaşam kalitenizi daha da olumsuz etkilenmesine sebep olabilir.
Saç Dökülmesi ve Kırılgan Tırnaklar: Eksikliğin Fiziksel Belirtileri
Başka bir fiziksel belirti saç ve tırnaklardaki değişikliklerdir. Saç dökülmesi ve kırılganlık, donukluk veya kuruluk da vücudunuzun dayanıklılığını korumak için yeterli besin almadığını gösterebilir. Tırnaklarınız kırılgan ve kuru olabilir veya besin eksikliğini gösteren çıkıntılar fark edebilirsiniz. Saç dökülmesi ilerleyen yaştaki popülasyonlarda daha yaygındır, ancak bu, özellikle aniyse veya kendinize bakış açınızı etkiliyorsa, her şeyin normal olmayabileceğinin bir işareti olmalıdır.
Ruh Hali Değişiklikleri ve Bilişsel Gerileme: Besin Eksikliğinin Zihinsel Etkisi
Sizin için bilmiyorum ama ben yeterince yemek yemediğimde veya aç olduğumda ruhsal sağlığım açısından da pek sağlıklı hissedemiyorum. Odaklandığımız şey açlığımız oldukça sağlıklı düşünme şeklini de kaybedebiliyoruz.Bu genellikle ilerleyen yaşlardaki insanlarda görülen ve yeterince yemek yemediklerini gösteren bir işaret olabilir. B vitaminleri, demir minerali ve D vitamini kas ve sinir sağlığı için oldukça önemlidir bu durum ruhsal olarak nasıl hissettiğinizi ve bilişsel fonksiyonunuzu etkileyebilir.
Optimum Besin Alımına Yönelik Stratejiler
Dengeli Beslenme: Besin Değeri Yüksek Gıdalara Öncelik Vermek
İlerleyen yaşlardaki kişilerin sağlığını destekleyebilmesi için, sağlıklı seçimlerle yapılmış gıdalardan oluşan dengeli bir diyet tüketmesi önemlidir – meyveler, sebzeler ve tam tahıllar gibi lif açısından zengin gıdalar, yağsız proteinler ve tavuk, göğüs, hindi, balık, yağsız otla beslenmiş sığır eti, fasulye, kuruyemiş, yağlı tohumlar ve zeytinyağı gibi kalp sağlığına yararlı sağlıklı yağlar iyi birer seçenek olacaktır. Bu besin maddelerinden yeterince aldığınızdan emin olmak için, önce proteinli yiyecekleri yemeye, ardından diğerlerini yemeye öncelik verin. (kas kaybınızı azaltabilmek için yeterli ve kaliteli protein alımını sağladığımızdan emin olmamız gerekir.) “Standart” boyutlu öğünler yemek, beslenmeyi desteklemek için yeterli protein ve kalori aldığınızdan emin olmak için gün boyunca daha az ve sık öğünler tercih edin.
Takviyeler: Ne Zaman Gerekli Olabilir?
Bu süreçte beslenmenizi sağlıklı sürdürmek için yeterli beslenemiyorsanız bir besin takviyesi sizin için uygun olabilir. Herhangi bir takviyeye başlamadan önce, ihtiyacınız olup olmadığını değerlendirmek için her zaman sağlık profesyoneli biriyle birlikte laboratuvar testlerinizi yaptırıp görüşün.
- D Vitamini: 50 yaş üstü yetişkinler için günlük 800- 2000 IU arası kandaki D vitamini seviyesine göre değişebilir.
- Kalsiyum:
- Kadınlar: 51 yaş ve üzeri kadınlar için günlük 1200 mg
- Erkekler: 50-70 yaş arası erkekler için günlük 1000 mg ve 70 yaş üstü erkekler için günlük 1200 mg
- Omega-3 yağ asitleri: Günlük 1000 mg, düzenli kullanım önerilir.
- B12 vitamini: Günlük minimum 2.4 mcg, eksiklik durumlarında 1000 mcg’lara çıkılarak kullanımı önerilebilir.
- Magnezyum: Günlük 320-400 mg,3 ay aralıklarla kan düzeylerine bakılarak kullanım önerilir.
Düzenli Sağlık Kontrolleri: Erken Tespit ve Müdahale
Siz veya sevdiğiniz birinin besin eksikliği riski altında olduğundan şüpheleniyorsanız, kapsamlı bir değerlendirme yapmak ve bunu düzeltmek için öneriler almak üzere sağlık uzmanınızla görüşmeniz önemlidir. Bazen, beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri besin eksikliklerini ciddi hale gelmeden önce tersine çevirmek için yeterlidir. İleri yaşlarda optimum sindirim sağlığını desteklemek için besleyici bir beslenme programı ile tüketmeye ve ihtiyaç duyulan takviyelerle bir plan çizmeye gerek duyulabilir.
Sağlıklı ve planlı bir yaş alma dilerim…
