Genel Özellikler: Trombosit agregasyon inhibitörü olan Abciximab, akut iskemik kardiyak komplikasyonların önlenmesi için perkütan koroner girişime (PCI) ek olarak kullanılmaktadır. Abciximab glikoprotein (GP) IIb/IIIa reseptörüne (integrin alfa-IIb/beta-3) bağlanarak trombosit agregasyonunu inhibe etmekte olan bir kimerik insan-fare antikoru 7E3’ün bir Fab parçasıdır. İnsan trombositlerinin yüzeyinde ifade edilen GP IIb/IIIa, hücre yüzeyi yapışma moleküllerinden biri olan integrin ailesinin bir üyesidir. Abciximab, aktif trombositler üzerindeki GPIIb/IIIa reseptör bölgelerine fibrinojenin, von Willebrand faktörün ve diğer yapıştırıcı moleküllerin bağlanmasını önleyerek trombosit agregasyonunu inhibe etmektedir. Abciximab ayrıca trombositler, vasküler endotel hücreleri ve düz kas hücrelerinde ifade edilen vitronektin reseptörüne (integrin alfa-Vbeta 3) bağlanmaktadır. Bununla birlikte, monositler ve nötrofillerde bulunan aktive edilmiş makrofaj antijen-1 (Mac-1) reseptörüne (integrin alfa Mbeta-2) de bağlanmaktadır. Abciximab’ın, vitronektin reseptörlerine bağlanması aracılığıyla in vitro bulgularının klinik önemi henüz bilinmese dahi hücre yapışmasını engellediği bilinmektedir. Dahası, Abciximab’ın Mac-1 reseptörlerine bağlanmasının sonucunda lökositlerin toplanmasını ve kan damarı hasarının olduğu yerdeki enflamasyon sürecini engelleyebildiği bilinmektedir. Yurt dışında, orijinal ilaç olan ReoPro® adı altında ve ülkemizde de Clotinab® adı altında kullanılmaktadır.
Farmakokinetik ve Farmakodinamik Özellikleri:
Farmakokinetik: İntravenöz bolus uygulamasını takiben, Abciximab’ın serbest plazma konsantrasyonları, 10 dakikadan daha kısa bir başlangıç yarı ömrü ve yaklaşık 30 dakikalık bir ikinci faz yarı ömrü ile hızla azalmakta; bu muhtemelen trombosit GPIIb/IIIa reseptörlerine hızlı bağlanma sonucunda gerçekleşmektedir. Trombosit fonksiyonu genellikle 48 saat içinde iyileşmektedir. Fakat, Abciximab trombosit bağlı bir durumda 15 gün veya daha uzun süre dolaşımda kalabilmektedir. 0,25 mg/kg’lık bir Abciximab bolus dozunun intravenöz uygulanması ve ardından 10 µg/dk’lık sürekli infüzyon (veya 0,125 µg/dk’lık ağırlık ayarlı infüzyon ile maksimum 10 µg/dk) infüzyon boyunca yaklaşık olarak sabit serbest plazma konsantrasyonları üretmektedir. İnfüzyon periyodunun sonunda, serbest plazma konsantrasyonları yaklaşık altı saat boyunca hızla düşmekte, ardından daha yavaş bir oranda azalmaktadır.
Farmakodinami: İnsanlarda 0,15 mg/kg’dan 0,30 mg/kg’a kadar tek bolus Abciximab dozlarının intravenöz uygulanması, adenozin difosfata (ADP) yanıt olarak ex vivo trombosit agregasyonu veya kanama süresinin uzamasıyla ölçülen trombosit fonksiyonunun hızlı doz bağımlı inhibisyonuna neden olmaktadır. Enjeksiyondan iki saat sonra (değerlendirilen ilk zaman noktası) en yüksek iki dozda (0,25 ve 0,30 mg/kg), GPIIb/IIIa reseptörlerinin %80’inden fazlası bloke edilmiş ve 20 µM ADP’ye yanıt olarak trombosit agregasyonu neredeyse ortadan kalkmıştır. Ortalama kanama süresi, yaklaşık beş dakikalık bir başlangıç değerine kıyasla her iki dozda da 30 dakikanın üzerine çıkmıştır.
GPIIb/IIIa reseptör blokajının düşük seviyeleri infüzyonun kesilmesinden sonra 10 günden fazla süre boyunca mevcuttur. Abciximab infüzyonunun kesilmesinden sonra trombosit fonksiyonu kademeli olarak normale dönmektedir. Kanama süresi, 20 hastanın 15’inde (%75) infüzyonun bitiminden sonraki 12 saat içinde ve 20 hastanın 18’inde (%90) 24 saat içinde ≤ 12 dakikaya dönmüştür. 5 µM ADP’ye yanıt olarak ex-vivo trombosit agregasyonu, 32 hastanın 11’inde (%34) infüzyonun bitiminden sonraki 24 saat içinde ve 32 hastanın 23’ünde (%72) 48 saat içinde başlangıç değerinin ≥ %50’sine dönmüştür. 20 µM ADP’ye yanıt olarak ex-vivo trombosit agregasyonu, 32 hastanın 20’sinde (%62) 24 saat içinde ve 32 hastanın 28’inde (%88) 48 saat içinde başlangıç değerinin ≥ %50’sine dönmüştür.
Yurt Dışındaki Abciximab Müstahzarı: ReoPro® (Orijinal İlaç)
ReoPro® intravenöz (IV) kullanım için berrak, renksiz, steril, pirojenik olmayan bir çözeltidir. Her tek dozluk flakon, Enjeksiyonluk Suda 0,01 M sodyum fosfat, 0,15 M sodyum klorür ve %0,001 polisorbat 80’in tamponlu çözeltisinde (pH 7,2) 2 mg/mL Abciximab içerir. Koruyucu madde eklenmemiştir.
Türkiye’deki Abciximab Müstahzarı: Clotinab®
Clotinab® intravenöz kullanım için renksiz ve saydam flakon içinde bulunan berrak, renksiz, steril, pirojenik olmayan bir çözeltidir. Disodyum hidrojen fosfat 2,064 mg/ml, monosodyum dihidrojen fosfat 0,276 mg/ml, sodyum klorür 8,766 mg/ml, polisorbat 80 ve enjeksiyonluk su çözeltisinde 10 mg absiksimab çözündürülerek hazırlanmış 10 mg/ 5 mL I.V. enjeksiyon için çözelti içeren flakondur.
Endikasyon:
Yurt Dışındaki Abciximab Müstahzarı: ReoPro® (Orijinal İlaç)
Abciximab, kardiyak iskemik komplikasyonların önlenmesi için perkütan koroner müdahaleye ek olarak endikedir. Bununla birlikte, perkütan koroner müdahale geçiren hastalarda ve 24 saat içinde perkütan koroner müdahale planlanmış fakat konvansiyonel tıbbi tedaviye yanıt vermeyen kararsız anjinası olan hastalarda da endikedir.
Türkiye’deki Abciximab Müstahzarı: Clotinab®
Clotinab®, kardiyak iskemik komplikasyonların önlenmesi için uygulanan perkütan koroner girişime yardımcı bir ajan olarak kullanılmaktadır. Başlıca endikasyonları: Akut koroner sendrom hastalarında uygulanacak perkütan koroner girişimler, yüksek riskli perkütan koroner girişim uygulanan hastalarda (uzun stent, riskli lezyonlar, çok sayıda stent, diyabetik hasta) ve 24 saat içinde perkütan koroner girişim yapılması planlanan, geleneksel tedaviye cevap vermeyen, kararsız anjinalı hastalardır.
Yan etkiler:
Yurt Dışındaki Abciximab Müstahzarı: ReoPro® (Orijinal İlaç)
ReoPro® (Abciximab) kullanımına bağlı istenmeyen etkilerin sıklığı aşağıdaki gibi sıralanmıştır:
>%10’dan daha fazla sıklıkta görülen yan etkileri: Minör kanama (%70-82), Majör kanama (%17-21), Hipotansiyon (%14-21), Sırt ağrısı (%17,6), Mide bulantısı (%13,6), Göğüs ağrısı (%11,4), Kusma (%7-11)
%1-10 arası sıklıkta görülen yan etkileri: Baş ağrısı (%6), Trombositopeni (%2-6), Bradikardi (%5), Enjeksiyon bölgesinde ağrı (%3,6), Ekstremite ağrısı (%3,5), Karın ağrısı (%3), İYE (%2), Baş dönmesi (%1,8), Periferik ödem (%1,6), Anemi (%1,2), İshal (%1), Hipoestezi (%1)
Türkiye’deki Abciximab Müstahzarı: Clotinab®
Clotinab® (Abciximab) kullanımına bağlı istenmeyen etkilerin sıklığı aşağıda sıralanmıştır:
Çok Yaygın (≥%10): Kanama (Majör/minör), Trombositopeni (Hafif-şiddetli), Hipotansiyon
Yaygın (%1–10): Bulantı ve/veya kusma, Baş ağrısı, Bradikardi, Periferik ödem, Enjeksiyon bölgesinde ağrı, Ateş, Göğüs ağrısı, Periferik Ödem
Seyrek (%0.1–1): Aşırı duyarlılık reaksiyonları, İntrakraniyal hemoraji, Kardiyak tamponad, Akut solunum sıkıntısı sendromu, Pulmoner hemoraji, Abdominal ağrı, Sırt ağrısı, İshal, Anemi, Hipoestezi,
Dozaj ve Uygulama Yolu:
Yurt Dışındaki Abciximab Müstahzarı: ReoPro® (Orijinal İlaç)
Yetişkinlerde önerilen ReoPro® (Abciximab) dozu, PCI’ın başlamasından 10-60 dakika önce uygulanan 0,25 mg/kg intravenöz bolus ve ardından 12 saat boyunca 0,125 µg/kg/dakika (maksimum 10 µg/dakika) sürekli intravenöz infüzyonudur. Geleneksel tıbbi tedaviye yanıt vermeyen ve 24 saat içinde PCI’ye girmesi planlanan kararsız anjinli hastalarda 0.25 mg/kg intravenöz Abciximab bolus ile tedavi edilebilmekte ve ardından 18 ila 24 saat boyunca 10 µg/dk intravenöz infüzyon uygulanabilmekte ve PCI’den bir saat sonra sonlandırılabilmektedir.
Türkiye’deki Abciximab Müstahzarı: Clotinab®
Clotinab®’ın (abciximab) yetişkinlerde önerilen dozu, perkütan koroner girişim başlamadan 10-60 dk önce, i.v. bolus yolla 0.25 mg/kg uygulanmasıdır. Bunu 12 saat boyunca 0.125 mcg/kg/dk (maksimum 10 mcg/dk) dozundaki sürekli i.v. infüzyon takip etmektedir. 24 saat içinde perkütan koroner girişim yapılması planlanan ve geleneksel tedaviye cevap vermeyen kararsız anjina hastalarda da 0.25 mg/kg i.v. bolus Clotinab®’ı takiben, 18-24 saat 10 mcg/dk sürekli infüzyon ile tedavi edilebilmektedir. Perkütan koroner girişim sonrası ise bir saat içinde sonlandırılabilmektedir.
Müstahzar: ReoPro® (Dünyanın birçok ülkesinde kullanılmakta olan orijinal ilacıdır), Clotinab® (Yalnızca Türkiye’de ruhsatlı olarak kullanılmaktadır)
Referanslar
- Drugbank online (2025), Abciximab, https://go.drugbank.com/drugs/DB00054
- Food and Drug Administration (FDA), Abciximab, https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/1997/abcicen110597-lab.pdf
- Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Kısa Ürün Bilgisi, CLOTINAB 10 mg/ 5 mL I.V. enjeksiyon için çözelti içeren flakon, Dem İlaç
- Medscape (2025), Abciximab, https://reference.medscape.com/drug/reopro-abciximab-342146#0
- Peter J. Harvison, Abciximab, xPharm: The Comprehensive Pharmacology Reference, Elsevier, 2007, Pages 1-5, ISBN 9780080552323, https://doi.org/10.1016/B978-008055232-3.61147-X.
