Bugün, sizlere bitkisel bir içerik olan Passionflower (Passiflora Incarnata L.) hakkında paylaşımlarda bulunmak istiyorum. Passionflower’ın ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve sağlığımıza nasıl olumlu katkıda bulunabileceğini daha iyi anlamamıza yardımcı olmaya çalışacağım.
Passionflower, gerginliği/huzursuzluğu azaltma, sakinlik sağlama ve uyku kalitesini iyileştirme potansiyeli nedeniyle kullanılan, tarihsel olarak da oldukça eskiye dayanan bir bitkidir. Amerika’da geleneksel tıpta kullanılan bir bitkidir.
Temel bileşenleri arasında fenolik bileşikler, flavonoidler gibi alkaloid yapılar yer alır. Daha önce flavonoidlerin ruh sağlığı üzerindeki etkisi hakkından bahsetmiştim, Passionflower’da bulunan yararlı biyoaktif bileşikler arasında çeşitli flavonoid türlerinin yer aldığını belirtmek isterim.
Güncel bilim, bu birden sayıda olan flavonoid türünün beyindeki nörotransmitter GABA reseptörleriyle etkileşime girdiğini ve onları aktive ettiğini, bunların da Passionflower kullanımıyla ilişkili rahatlamaya yardımcı olduğunu öne sürmektedir.
Gıdalarda doğal olarak bulunan flavonoidler gibi, Çarkıfelek çiçeğinde bulunanlar da kaçınılmaz olarak bir şekilde antioksidan ve inflamasyonu azaltıcı etkiler gösterir.
Genel kullanım alanları arasında; Stres, Uyku problemleri, Anksiyete, Gerginlik, Depresyon ve ADHD(dikkat eksikliği/hiperaktivite) gibi durumlar yer alır.
Teori pratikle buluştuğunda her zaman daha iyidir, bu yüzden Çarkıfelek çiçeği kullanılarak yürütülen insan çalışmalarından bazılarından bahsetmek isterim.
Uyku Kalitesi
Uykusuzluğa karşı destek sağlar.
2011 yılında Fitoterapi Araştırması’ndan yapılan çift kör plasebo kontrollü bir çalışma, 1 haftalık bir süre boyunca Çarkıfelek çiçeği kullanımının plaseboya kıyasla uyku kalitesini istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde iyileştirdiğini buldu.
2019 yılında, The International Journal Of Clinical Pharmacology, uykusuzluk çeken yetişkinlerde Çarkıfelek çiçeği kullanımına ilişkin randomize kontrollü bir çalışma yürüttü ve bunun plaseboya kıyasla toplam uyku süresini iyileştirdiğini belirtti.
Kesin sonuçlara varılmadan önce daha fazla insan araştırması yapılması gerekse de, insan çalışmalarından, Passionflower’ın insanların çok az veya hiç yan “akşamdan kalma” yan etkisi olmadan uykuya dalmasına ve uykuda kalmasına yardımcı olması ve bilinen bir bağımlılık potansiyeli olmaması açısından plasebodan daha üstün bir etkiye sahip olduğuna dair bazı göstergeler kesinlikle var.
Sinirlilik/Huzursuzluk
Stresin azalmasına yardımcıdır.
Kronik strese maruz kaldığımızda vücudumuz daha yüksek seviyelerde kortizol üreterek uyku düzenimizde bozulmalara yol açar. Böylece uykuya dalmakta veya gece boyunca uykuda kalmakta güçlük çekeriz. Fazla sinirsel uyarı sonucu oluşan bitkinliğin ya da tükenmişliğin neden olduğu huzursuzluğun ya da fazla uyanık olma halinin giderilmesi için tercih edilir. Anksiyete bozukluğu olan hastalarda passiflora ekstresi kullanımı anksiyolotik ilaç kullanımı kadar etkili bulunmuştur.Yapılan çalışmalarda pre-operatif anksiyete durumunda passiflora ekstresi kullanımının plaseboya göre önemli ve anlamlı olumlu etki gösterdiği, etkisinin diğer farmasötik ajanlardan aşağı kalmadığı belirtilmektedir.
Anksiyetenin azalmasına yardımcı olur. Anksiyolitik etkilerini GABA ve dopamin seviyelerini arttırarak gösterir. GABA major inhibitör nörotransmitterdır. Reseptörlere bağlandığında sinir hücresinin duyarlılığını azaltır. Bu, inhibitör bir nörotransmiter olarak GABA’nın, bir sinir hücresinin diğer sinir hücrelerine kimyasal mesajlar alma, oluşturma veya gönderme yeteneğini azalttığı anlamına gelir.Dopamin, zevk, memnuniyet ve motivasyon hissetmeyi sağlamaktan sorumludur. Sinir sistemi vücudun ürettiği dopamini sinir hücreleri arasında mesaj göndermek için kullanır. Bir şey başarıldığında kendinizi iyi hissediyor olma nedeniniz beyinde dopaminin dalgalanmasından kaynaklıdır.
2017’de, Complimentary Medicine Research’ten yayınlanan bir çalışma, sinirsel huzursuzluğu olan kişilerde 12 haftalık bir süre boyunca Passionflower takviyesini kullandırdı.
Passionflower kullanımının katılımcıların yaşam kalitesi puanlarını ve genel dayanıklılığını (daha az huzursuzluk, daha iyi uyku, odaklanma vb.) önemli ölçüde iyileştirdiği gözlemlenmiştir.
2020’de Nutrients, potansiyel olarak yüksek stresli durumlarda,stresi azaltmak için Passionflower kullanımını inceleyen insan çalışmalarının sistematik bir incelemesini gerçekleştirdi ve bunun genellikle bu amaç için güvenli ve etkili olduğunu belirledi.
Bitkisel Takviyelerin Güvenli Kullanımı
Passionflower genellikle güvenli ve iyi tolere edilir olarak kabul edilir, yan etkileri nadir gözlenir.
Herhangi bir takviyede olduğu gibi, kişisel kullanım ve güvenlik konusundaki belirsizliğin önlenebilmesi için sağlık çalışanı aracılığıyla kullanımı konusu ele alınmalıdır.
Çarkıfelek çiçeği uterus kasılmalarını artırabilir. Hamile/emziren kişiler tarafından kullanılması önerilmemektedir. Hipnotikler, antidepresanlar, sedatifler ve MSS etkileyen ilaçlar ile kullanılmamalıdır.
Son olarak, hemen hemen her bitkisel takviyenin alkol veya antikoagülanlar gibi ilaçlar, Tylenol veya aspirin gibi reçetesiz satılan ürünlerle olumsuz etkileşime girme potansiyeline sahip olduğunu belirtmenin de önemli olduğunu belirtmek isterim.
Çarkıfelek çiçeği ile sinerjik etkinliğin desteklenmesi için piyasada bulunan ürünlerin içeriğine, Valerian Root; Uyku kalitesini iyileştirmeyi desteklemek, L-theanine: Yeşil çayda (Camellia sinensis) bulunan bir amino asit olarak stresle ilişkili semptomlar, bilişsel işlev ve uyku kalitesi üzerinde olumlu destek sağlamak, dinlenmiş bir vücut ve zihin ile uyanmaya katkı sağlaması için, Melissa officinalis bitkisi; yatıştırıcı, rahatlatıcı etki sağlaması için birtakım karışımlar da eklenebilmektedir.
Sakin ve huzurlu bir sonbahar dönemi geçirmeniz dileğimle…
