Sapanca, 24 Eylül 2025 – Gıda Takviyesi ve Beslenme Derneği (GTBD) tarafından yedincisi düzenlenen Takviye Edici Gıda Çalıştayı, sektörün büyüme hikayesini ve gelecek hedeflerini ortaya koydu. Sapanca’da 22-24 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilen etkinlikte, kamu kurumları, akademi dünyası ve sektör temsilcilerinden 110 katılımcı bir araya geldi.
Çalıştayda paylaşılan veriler, Türkiye’nin küresel takviye edici gıda pazarındaki konumunu güçlendirdiğini gösteriyor. 137 milyar dolar büyüklüğündeki dünya pazarında yıllık yüzde 8,3 büyüme kaydedilen sektörde, Türkiye 750 milyon dolarlık pazar büyüklüğüne ulaştı.
Büyüme Potansiyeli Dikkat Çekiyor
Türkiye’de kişi başı takviye edici gıda tüketimi 7,24 dolar seviyesinde bulunuyor. Bu rakam, gelişmiş ülkelerle karşılaştırıldığında büyük bir büyüme potansiyelini işaret ediyor. ABD’de kişi başı tüketim 284 dolar, Almanya’da 121 dolar, Japonya’da ise 136 dolar olarak gerçekleşiyor.
“Türkiye pazarının henüz doygunluğa ulaşmadığını ve önümüzdeki yıllarda çift haneli büyüme gösterebileceğini öngörüyoruz. Mevcut sistem korunduğu takdirde 2030 yılında 1,5 milyar dolarlık bir pazara ulaşabiliriz” açıklaması yapıldı.
25 Bin Ürünle Güçlü Onay Sistemi ve Modern Üretim Altyapısı
Türkiye’de bugüne kadar 25.000’e yakın takviye edici gıda ürünü onay alarak piyasaya arz edildi. Bu başarının arkasında, Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı TİTCK’nın ortaklaşa kurguladığı denetim sistemi yatıyor.
Ülkede 1.000’e yakın üretim tesisinin bulunduğu sektörde, üretim kalitesi de dikkat çekiyor. Bu tesislerde en az HACCP kalitesinde ve modern tesislerde Gıda GMP standardında üretim yapılıyor. Kalite standartları AB’deki üretim standartlarına yaklaşan seviyeye ulaştı.
Tarım ve Orman Bakanlığı Kodeks Dairesi bünyesinde hazırlanan mevzuatla, vitamin ve mineraller, bitkisel bileşenler ve diğer aktif maddeler akademik kurullar tarafından bilimsel risk değerlendirmesine tabi tutuluyor. Bu süreçte üst limitler belirleniyor ve kullanıcı grupları tanımlanıyor.
Bilim Komisyonundan 200’ü Aşkın Toplantı
Sektörün bilimsel temellerini güçlendiren bilim komisyonu, bugüne kadar 200’ü aşkın toplantı gerçekleştirdi. Komisyon, 2013 yılında yayımlanan gıda takviyesi mevzuatının hazırlanmasında da aktif rol aldı. Türkiye’nin mevzuatı, AB direktiflerine uyumlu olmakla birlikte, daha sıkı denetim ve onay mekanizmaları içeriyor.
Çalıştayda konuşan akademisyenler, Tarım ve Orman Bakanlığının sistemiyle tanışmadan önce sisteme yeterli güven duymadıklarını, ancak sistem hakkında bilgi edindikten sonra ne kadar etkili işlediğini gördüklerini belirtti.
Multidisipliner Yaklaşımla Güçlü Denetim
Bilim komisyonlarının en önemli özelliği multidisipliner yapısı olarak öne çıkıyor. Eczacı, doktor , beslenme uzmanı ve farklı disiplinlerden bilim insanlarının yer aldığı komisyonlarda, sağlık ve tarım bakanlıklarının uzmanları ile akademisyenler uyum içinde çalışıyor. Tarım Bakanlığı laboratuvarları, çok sayıda bileşende miktar analizi yapabilme kapasitesine sahip ve hem ithalatta hemde piyasa denetimlerinde bu analizleri başarıyla yürütüyor.
İhracat Başarısı ve Gelecek Hedefleri
Sektör, ABD ve Avrupa ülkelerine ihracatını hızla artırırken, Türki Cumhuriyetler ve Ortadoğu pazarlarında markalı ürün ihracatında pazarda önemli yer edindi. Hem yerli hem de küresel oyuncuların sektöre yatırım yapmaya devam ettiği belirtilen çalıştayda, 2030 yılına kadar pazarın 1,5 milyar dolar seviyesine çıkabileceği öngörüsü paylaşıldı.
Satış Kanallarında Kalite Güvencesi
Takviye edici gıdaların farklı satış kanallarının tüketicilere değişik avantajlar sunduğu vurgulandı. Perakende zincirlerinde kalite denetimi ve kolay erişim, e-ticaret platformlarında onay numarası kontrolü ve müşteri değerlendirmeleriyle kalite güvencesi, doğrudan satış kanallarında ise sağlık profesyonellerinden eğitim almış satış danışmanlarının tüketicilere doğru bilgi aktarımı sağlanıyor.
AB Uyumu ve Mevzuat Güncellemesi
AESGP temsilcilerinin yaptığı sunumda AB Yeni Gıdalar Mevzuatı ve uygulamaları ele alındı. Tarım Bakanlığı, bu mevzuata uyum sağlamak için çalışmalarını sürdürdüğünü açıkladı.
Bakanlık ayrıca, mevcut yönetmelik, tebliğ ve talimatları tek bir yönetmelikte birleştirerek mevzuat güncellemesi hazırlığında olduğunu duyurdu. Yeni düzenlemeyle tüketicilere en üst düzeyde güvence sağlanırken, sektördeki inovasyon da desteklenmeye devam edilecek.
Pandemi sonrasında artan sağlık bilinci ve farkındalıkla birlikte tüketici alışkanlıklarının şekillendiği, tıbbi iddia yapan firma sayısının ise azaldığı tespit edildi.
Sektör İçin Önemli Adımlar
Çalıştayın son gününde firmalar, onay süreçleri ile ithalat ve ihracat aşamalarındaki sorunları ve çözüm önerilerini tartıştı. Toplantı, sektörün geleceğini şekillendirecek adımların altyapısını oluşturması açısından verimli geçti.
Program boyunca bakanlık temsilcileri ve sektör paydaşları, mevzuata uyum, güvenilirlik ve tüketici sağlığını koruma konularında görüş alışverişinde bulundu.
