11 Mayıs 1990 tarihinde Prof. Dr. Turhan Baytop ve yanında bulunan az sayıda eczacılık, tıp ve kimya kökenli akademisyenlerin çabalarıyla başlatılan Türk Eczacılık Tarihi Toplantıları (TETT), 2020 yılında otuzuncu yılını doldurmuş olacak. Toplantılar, her yıl bir öncekinden daha fazla sayıda katılımcının artan ivmesiyle bugünlere gelmiştir. Toplantıların başlatılma sebebini Baytop, şu şekilde dile getirmiştir:
1968 yılından itibaren, eczacılık tarihi ile ilgili kitaplar (N. Baylav 1968, B. Şehsuvaroğlu 1970 ve T. Baytop 1985) yayınlamış ve bu alandan giderek artan sayıda araştırmalar yapılmıştır.
Bu alandaki bütün gelişmelere karşılık, bugüne kadar, konu ile ilgili araştırıcıları bir araya getirecek, bir bilimsel toplantı düzenlenmemiştir.
1968 yılından beri üyesi olduğum Société d’Histoire de la Pharmacie (Eczacılık Tarihi Cemiyeti, Paris) üyelerinden 70 kişilik bir grubun, ünlü eczacılık bilgini Galenus (131-201)’un vatanı olan Bergama’yı ziyaret etmek için, Türkiye’ye gelmeleri, bize “I. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı”nı gerçekleştirme fırsatını vermiştir.
Turhan Baytop’un kişisel girişimleri ve çabalarıyla 1990 yılından yapılan ilk toplantıya 16 bildiri sunulmuş ve 70 Fransız eczacılık tarihi araştırmacısı katılmıştır. Yıllar içerisinde toplantılara kurumsal bir kimlik kazandırmak adına girişimlerde bulunulmuştur. Toplantı serisinin altıncısında Turhan Baytopun önerisiyle toplantıların simgesi olarak, Osmanlı döneminde yayınlanan eczacılık nizamnamesi olan “Nizamname-i Eczacıyan”ın kapağından bulunan yazı kalemi, terazi, defne dalı, yılan ve iki kaplumbağadan hareketle uzun yaşamın da sembolü olan kaplumbağa seçilmiştir. Yine aynı toplantıda tarih çalışmalarını özendirme adına Baytop tarafından ödül verilmesi önerilmiş ve kabul edilmiştir. Ödül ismi olarak da ünlü eczacımız Hamdi Bey’e atfen “Eczacı Hamdi Bey Ödülü” ismi önerilmiş ve kabul edilmiştir.
Ödülün birincisi 2002 yılında Gülnur ve Mert Sandalcı’ya, ikincisi 2010 yılında Halil Tekiner’e, üçüncüsü 2012 yılından Prof. Dr. Emre Dölen’e ve dördüncüsü 2014 yılından Prof. Dr. Afife Mat’a verilmiştir. Bu yıl ödül iki ayrı kategoriye ayrılarak “Eczacı Hamdi Bey Bilim Ödülü” ve “Eczacı Hamdi Bey Hizmet Ödülü” şekline dönüştürülmüştür.
Yaklaşık iki yıl arayla düzenlenmiş toplantı tarihleri ve yerleri şöyledir.
1. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 11 Mayıs 1990, İstanbul
2. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 6-7 Mayıs 1994, Ankara
3. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 3-4 Haziran 1996, Eskişehir
4. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 4-5 Haziran 1998, İstanbul
5. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 26 Mayıs 2000, İzmir
6. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 5-7 Haziran 2002, İstanbul
7. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 27-28 Mayıs 2005, Ankara
8. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 29-30 Mayıs 2008, İstanbul
9. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 24-26 Mayıs 2010, Eskişehir
10. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 6-8 Haziran 2012, İstanbul
11. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 25-28 Mayıs 2014, Kayseri
12. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 1-3 Haziran 2016, Eskişehir
13. Türk Eczacılık Tarihi Toplantısı 11-12 Mayıs 2018, İstanbul
Büyük bir azimle otuz yıldır devam ettirilen toplantıların on dördüncüsünü 3-5 Haziran 2020 tarihinde Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nin ev sahipliğinden düzenleyeceğiz. Toplantımızın onursal başkanlığını Marmara Üniversitesi Rektörü Sayın Prof. Dr. Erol Özvar Hocamız yaparken, toplantı başkanlığını da bu alana çok büyük emekleri olan Prof. Dr. Emre Dölen Hocamız üstlenmiştir. Fakülte dekanımız Prof. Dr. Güniz Küçükgüzel ve bizler 2018 yılında toplantımızın hazırlıklarına başladık. Büyük bir keyifle çalışmaya devam ediyoruz. Toplantıya dair tüm bilgileri etkinlik.marmara.edu.tr/14tett web sitemizden ve toplantı iletişim adresimiz olan turkeczaciliktarihitoplantisi@gmail.com adresinden öğrenebilirsiniz.
On dördüncü toplantımızla birlikte bazı yeni uygulamaları da hayata geçiyoruz. Daha önceki toplantılarda, sunulan bildirilerin tam metinleri toplantı bittikten sonra toplanmaya çalışılır ve iki yıl sonraki kongreye ancak basılabilir hale getirilirdi. Bu toplantı da sunulacak bildiri tam metinleri toplantıda önce toplanacak olup, toplantı bitiminden sonra düzenleme yapmak için belirli bir süre beklenecek ve tam metin kitabı yayınlanacaktır. 2002 yılından bu yana verilen “Eczacı Hamdi Bey Ödülü”ne ise bir kategori daha ilave edilerek “Eczacı Hamdi Bey Hizmet Ödülü” oluşturulmuştur. Ödül formatı da değiştirilerek özel tasarlanmış madalya verilecektir.
Toplantılarımızda, 2012 yılından beri yapılan “Genç Araştırmacılar Oturumu”na bu yıl da yer verilecek olup eczacılık öğrencilerinin katılımlarını büyük bir memnuniyetle beklemekteyiz.
Toplantı, Marmara Üniversitesi’nin Recep Tayyip Erdoğan Külliyesi’nde yeni yapılan Eczacılık Fakültesi’nin Konferans Salonu’nda gerçekleştirilecektir. Ayrıca toplantının ilk günü Eczacılık Fakültesi’nin yeni binasında yeniden düzenlenerek sergilenmeye hazırlanan Eczacılık Fakültesi Müzesi’nin de açılışı gerçekleştirilecektir.
Toplantımız bittikten sonra yine bu sayfalardan size toplantıya dair bilgileri paylaşacağım. Bu alanda araştırma yapanları, eczacılarımızı ve eczacılık öğrencilerimizi aramızda görmekten mutluluk duyacağız.
Keyifle çalışıyor, üretiyor, büyüyoruz…
