Ecz. Alper Pehlivanlı
Türk Eczacıları Birliğimizin tarihsel birikimi ve binlerce üyesinin dayanışması, her zorlu süreçte mesleğimizi ayakta tutan en büyük güç oldu. Bugüne dek karşılaştığımız her sorunda hızlıca harekete geçildi; görüşmeler yürütüldü, raporlar hazırlandı, hukuki mücadeleler verildi, meydanlara çıkıldı, eylemler yapıldı.
Kurumsal hafızamızın ve mücadele ruhumuzun getirdiği bu çaba kuşkusuz kıymetlidir. Ancak bugünün dünyasında hız kavramı tamamen değişti. Sadece kriz anlarında refleks göstermek, zamanın ruhunu yakalamaya yetmiyor. Artık asıl meselemiz, sorunlar henüz ortaya çıkmadan süreci öngörmek ve yönetmektir.
TEB’in önündeki gerçek sınav tam olarak burada başlıyor: Veriyi işlenebilir bilgiye, bilgiyi de geleceğe dair öngörüye dönüştürebilen; ortak aklı ve dijitalleşmeyi harmanlayarak, hep bir adım önde olan bir meslek örgütü olabilmek.
Bu dönüşüm ihtiyacı meslek örgütümüzün ve eczacılık uygulamalarının da çok ötesine geçiyor. Karar alma süreçlerini, kaynak planlamasını ve olası risklere karşı hazırlığı da dönüştürüyor. Veriyi doğru kullanan ve değişimi zamanında okuyabilenler öne çıkarken, geleneksel yönetim anlayışı tüm kurumlar için giderek etkisini yitiriyor.
Ülkemizde de, Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi ile birlikte kamu yönetiminde veri temelli ve yapay zekâ destekli hizmetlerin yaygınlaştırılması temel hedef olarak belirlendi. Kamu kurumları; bürokratik yükün azaltılması, bütçe planlamaları, denetim mekanizmaları ve karar destek sistemlerinde büyük veri ve yapay zekâ algoritmalarını kullanmaya hazırlanıyor.
Aynı eğilimi dünyada da görüyoruz. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), ilaç ve biyolojik ürünlerin geliştirilmesinde yapay zekâ kullanımına ilişkin taslak rehberini yayımladı ve kurum içi süreçlerini desteklemek amacıyla “ELSA” adlı yapay zekâ aracını devreye aldı. Ancak karar alma sürecinde son sözü uzman denetimine bıraktı. Bu yaklaşım, yapay zekânın karar veren değil, karar sürecinde destek sağlayan bir araç olarak görüldüğünü ortaya koyuyor.
Dünyada ve ülkemizde yaşanan bu gelişmeler, meslek örgütümüz açısından yeni bir dönemin işaretçisidir.
Meslek örgütü olarak, bizim de artık kriz yönetiminden vizyon yönetimi aşamasına geçmemiz gerekiyor.
Bu dönüşümün ilk adımı, Türk Eczacıları Birliği bünyesinde “Strateji ve Veri Birimi”nin hayata geçirilmesi olmalıdır.
Strateji ve Veri Birimi; saha araştırmalarını, ekonomik durumu, demografik verileri, ilaç tüketim eğilimlerini, mevzuat değişikliklerini ve üyelerden gelen geri bildirimleri düzenli olarak analiz eder. Yapay zekâ destekli veri analitiği ve senaryo modellemeleri sayesinde bu veriler arasındaki ilişkileri çözümleyerek olası eğilimleri, riskleri ve fırsatları önceden ortaya koyar. Böylece mesleğimizi etkileyebilecek gelişmeler henüz fikir aşamasındayken, elde edilen bulgular ve stratejik politika önerileri Merkez Heyetimizin karar alma süreçlerine güçlü bir zemin sunar.
Ortak Aklın Kurumsallaşması
Veri, ortak akılla buluştuğu oranda stratejiye dönüşür.
Ancak bu süreç, yalnızca belirli kurulların değerlendirmeleriyle sınırlı görülemez. Geleceğin meslek örgütü; veriyi, geniş katılımcılığı ve mesleki hafızayı aynı çatı altında birleştiren bir yönetim anlayışına dayanmalıdır. TEB bünyesinde bu dönüşümü destekleyecek kurumsal yapılardan bazıları şunlardır:
Dijital Katılım Platformu: Oda başkanlarının, oda kurullarının, delegelerin ve konu özelinde tüm meslektaşlarımızın görüş, anket ve geri bildirimlerinin anlık olarak toplandığı, birliğimizin alacağı kararlara doğrudan katkı sağlayan interaktif bir dijital altyapı/mobil uygulama hayata geçirilmelidir.
Yönetici Danışma Kurulu: Geçmiş dönem Merkez Heyeti Başkanlarımızın, kamu yönetiminde ve siyasette görev almış meslektaşlarımızın ve örgütümüze uzun yıllar emek vermiş deneyimli isimlerin birikimlerinden yararlanmak üzere bir Danışma Kurulu oluşturulmalıdır. Merkez Heyeti ile düzenli aralıklarla bir araya gelecek bu yapı; mesleki hafızanın korunmasına, kamu kurumları ve karar vericilerle yürütülen ilişkilere önemli katkı sağlayacaktır.
Eczacı Dernekleri Kurulu: Türk Eczacıları Birliği ile ortak çalışma iradesi taşıyan eczacı derneklerimizin yetkililerinden oluşacak bu kurul, Merkez Heyeti ile periyodik toplantılar gerçekleştirerek farklı uzmanlıkların, görüşlerin ve önerilerin TEB çatısı altında kolektif bir güce dönüşmesini temin edecektir.
Akademiden hastaneye, kamudan sanayiye, dağıtım kanallarından toplum eczanelerine kadar özveri ile görev yapan her bir meslektaşımızın karşı karşıya olduğu sorunlar ve genç meslektaşlarımızın geleceğe dair kaygıları Birliğimizin ana gündemidir. Ancak bir meslek örgütü, bugünün yapısal sorunlarını, dünün çekişmelerine takılı kalarak aşamaz. Kalıcı çözüm; bugünün imkânlarını, yarının vizyonuyla buluşturabilmektir.
Veriyi stratejiye dönüştüren, teknolojiyi ve geleceği doğru okuyan bir Türk Eczacıları Birliği, mesleğimizin haklarını savunan bir kalkan olmaya devam etmekle birlikte, eczacılığın yarınlarına yön veren ortak iradenin de adı olacaktır.
