Nemlendiriciler/nemlendirici formülasyonların özellikleri/nemlendirici etki gösteren birleşikler Su, derinin esnekliğini ve bütünlüğünün korunmasında rol oynayan en önemli
faktördür. Derinin nemi ile stratum corneum’un nemi kastedilmektedir. Stratum corneum tabakasının hidrasyonu yüzeyin en dış kısmındaki korneositlerin özelliğidir. Daha alt kısımdaki korneositler nispeten dehidratedir. Hipotonik strese maruz kalındığında su emme yeteneğine sahip değildir.
Derinin su içeriği yaklaşık %80’dir. Bu oran epidermisin ve dermisteki suyu ifade eder. Dıştaki keratin tabakasının su içeriği daha azdır. Keratinositlerin biyolojik yapısı ile derinin hidrasyonu ilişkilidir. Derinin normal görünümünü koruyabilmesi için stratum corneum’un su içeriği %10’dan fazla olmalıdır. Normal deride derin tabakalardan yüzeysel tabakalara
doğru sürekli olarak su hareketi vardır. TESK deriden fark edilmeden gerçekleşen su kaybıdır; aktif terleme ile aynı şey değildir. TESK stratum corneum’un bütünlüğünün ölçümünde kullanılan parametredir. Su içeriği normal olduğunda deri yumuşak, pürüzsüz ve esnek görülür. Derinin suyunu kaybetmesi ile oluşan kuru deri stratum corneum’daki
su içeriğinin azalması sonucudur. Suyun yüzeyden buharlaşması ile gerçekleşen kayıp stratum corneum’da yeniden yapılanmayı zayıflatır. Bu durum korneositlerin anormal dökülmesine ve buna bağlı olarak beyazımsı pullanmaya neden olur. Kuru deri bakteriyel ve fungal enfeksiyonlara daha yatkındır. Kaşıntının yanı sıra inflamasyon ve dermatit gibi bazı
deri hastalıkları ortaya çıkabilir.
NEMLENDİRİCİ FORMULASYONLARIN ÖZELLİKLERİ
Ürünün karakteri formülasyonu oluşturan bileşen ve oranına bağlı olarak düzenlenir. Formülasyonların çoğu önemli miktarda su içerdiğinde mikrobiyal üremeye karşı koruyucu madde yüklenmesi gereklidir. Formülasyonda ürünün etki mekanizmasına göre deri üzerinde örtücü tabaka oluşturan lipitler ve yüksek su tutma kapasitesinde stratum corneum’un su miktarını arttıran nem çekici maddeler yer alır ayrıca deriye yumuşaklık veren ve kararlılığı arttırmak üzere kıvam verici maddeler eklenir.
NEMLENDİRİCİ ETKİNLİK GÖSTEREN BİLEŞİKLER
Kuru derinin hidrasyonunu arttırmaya dayanan yaklaşımda nem çekici, örtücü
ve yumuşatıcı maddeler dermokozmetik tedavide etkin olarak kullanılmaktadır.
Örtücü maddeler (oklusifler) Stratum corneum yüzeyinde hidrofobik tabaka oluşturup kaplayarak TESK’nı azaltır ve suyun buharlaşarak kaybolmasını önler. Keratin tabakası nemlenerek su ile tamamen doyurulmuş hale gelir. Sebum ve deri yüzeyindeki ölü hücreler
lipit manto oluşturarak deri yüzeyinde doğal kaplayıcı etki yapar. Nem çekici/Su tutucu maddeler (humektanlar) Nem çekici maddeler dermisten epidermise ve atmosferden stratum corneum’a su çeken, suyu emen maddelerdir. Bu maddelerden bazıları keratin tabakasına penetre olabilir ve burada yüksek oranda su bağlayarak su içeriğini arttırır.
Yumuşatıcı maddeler(emoliyanlar) Yumuşatıcı özelliğe sahip bileşenlerdir. Yumuşatıcı maddeler doğal olarak sahip olduğu nemlendirici ve deri engelinin yapısını sürdürme özelliği sağlar. Bunun yanı sıra ürün tercihi ve uygulama sonrası memnuniyeti doğrudan etkileyen daha düzgün ve daha parlak deri görüntüsü sağlar.
Kaynak
Macro M ve ark, 2013
Leslie B, 2009
Flynn TC ve ark, 2001; Leslie B, 2009
Nobel Tıp Kitap Evleri, Dermakozmeti / Kozmesötik madde ve ürünler, 2016
