Hande Fırat- Hürriyet
21 Aralık 2021
Dövizdeki hızlı yükseliş ilaç fiyatlarını nasıl ve ne kadar etkileyecek? İddia edildiği gibi yüzde 120’lik bir zam mı gelecek? İlaç sıkıntısı ne aşamada? Kısa vadede ve uzun vadede atılması gereken adımlar nedir? Bugün bu soruların yanıtlarını sizlerle paylaşmaya çalışacağım. Ankara Eczacı Odası Başkanı Taner Ercanlı ile uzun uzun sohbet ettik. Önce güne hem zam hem de indirim haberi vereceğimizi söyleyerek başlayayım. Ayrıntılarını muhabirimiz Meltem Özgenç’in haberinden okuyabilirsiniz. Ama kısaca bugünden itibaren 1400 ilaçta yüzde 2 ile yüzde 50’ye varan oranda değişen zam olacak, 700 ilaçta ise indirim.
1400 ilaçtaki zammın gerekçesi kur nedeniyle artan ham madde fiyatları. Üretici firmalar, “Bu artışla üretim yapamayız” dediler.
700 kalemde düşüşün nedeni ise jeneriğinin üretilmiş olması.
ŞUBAT ZAMMI NE KADAR?
Bu ilaçlar da dahil, tüm ilaçlar asıl şubat ayında zamlanacak. Peki oran ne? Ankara Eczacı Odası Başkanı Taner Ercanlı ile sohbetimizden yola çıkarak anlatayım:
Sağlık Bakanlığı her yıl şubat ayında bir önceki yılın Euro ortalamasını alıyor.
2021 yılının şu anki Euro ortalaması 10.38 TL. Şubat ayına kadar 10.60 olacağı hesaplanıyor.
Bakanlık bu ortalamanın yüzde 60’ını baz alıyor. Yani 10.60’dan hesap edersek 6 lira 36 kuruş ediyor. Bu da yaklaşık yüzde 38 zam demek.
Kısacası kura göre yapılacak güncelleme ile gelecek en fazla zam oranı yüzde 38.
İçinde bulunduğumuz durumu düşünürsek iğneden ipliğe her ürüne zam gelirken, bu da vatandaşın cebini vuracak. Bu nedenle de hem kısa vadede hem de uzun vadede atılması gereken adımlar var.
İLAÇ ÜRETİMİNDEKİ SORUN
Türkiye iyi bir jenerik ilaç üreticisi. Yani 20 yıl patent süresi biten orijinal ilaçların eşdeğerini üretiyor. Ancak sorun hammaddede… Taner Ercanlı’nın tespit ve önerileri şöyle:
Türkiye ilaç kutusundan, ilacın içeriğine hammadde nedeniyle üretimde dışa bağımlı. İlaç içeriğinde parasetemol gibi çok sınırlı hammadde üretimi var.
İlaçların da kutularının da hammaddesi dışarıdan alınıyor. Yani artan döviz ilaç sektörünü de vurdu.
Türkiye ilaç hammadde üretimine mutlaka başlamalı. Bugün başlansa tam rahatlama 10 yıl sonra olur. Dışa bağımlılık sorunu ortadan kalkar.
Öneri kurdaki oynaklık ve öngörülemezlik nedeniyle fiyat güncellemesinin yıl içine yayılması. Yani üç dört kez yıl içinde fiyat güncellemesi yapılmalı.
Her yıl şubat ayından önce ilaç yokluğundan bahsedilir. Ancak bu sene oran fazla.
Sağlık Bakanlığı karekod sistemi nedeniyle ilacı üretici firmadan, depoya, eczaneye, hastaneye kadar takip ediyor.
Bazı üretici firmalar şubat ayında zam geleceği için, bazı ilaçlarda üretimi yavaşlatıyor. Bakanlık buna karşı tedbir almalı, müdahale etmeli.
Şubat ayından önce üretilmiş, üretici firmalarda bekletilen ilaçlar şubat ayı zammına dahil edilmemeli. Bakanlık bununla ilgili de adım atmalı.
HASTANELERDE SIKINTI OLUR MU?
Hastaneler, Devlet Malzeme Ofisi üzerinden alım yapıyor. Tıbbi dijital malzemede yüzde 85 oranında dışa bağımlıyız. Kurdaki artış hastanelerin de ihtiyaçlarını vurdu. Taner Ercanlı: “Bakanlık, malzeme getiren firmalarla görüşmeli. Kurdan dolayı alım yapamayanlar var” dedi. Bir talebi de sadece firmalarla değil, sektörün tüm paydaşlarıyla Sağlık Bakanı’nın ayrım yapmadan görüşmesi, onların sorunlarını dinlemesi.
VATANDAŞ İLAÇ STOKLAMASIN
Son mesaj ise vatandaşa… İlaç stoklamasınlar mesajı. “Yarın ilaç lazım olur diye ilaç alınmaz” diyen Taner Ercanlı, evde ilaçların doğru bir şekilde saklanmadığını söyleyerek, bozulma riskine de dikkat çekti.
https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/hande-firat/ilac-fiyatlari-ve-alinmasi-gereken-tedbirler-41965213
