Güney Ecza Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Ecz. Tarkan Bir ile yaptığımız görüşmede Başkan Bir, GEKVİZYON’un, sektör içindeki iletişimi ve etkileşimi güçlendiren önemli bir platform niteliği taşıdığını belirtti. Ecz. Tarkan Bir Eczacı Dergisi’nin sorularını cevapladı.
GEKVizyon etkinliğini genel hatlarıyla nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu yılın önceki organizasyonlardan ayrışan en önemli yönleri neler oldu?
GEKVİZYON’u bu yıl genel anlamda oldukça başarılı ve verimli bir organizasyon olarak değerlendiriyoruz. Özellikle hem ortaklarımızın hem de katılımcı firmalarımızın yoğun ilgisi, organizasyonun sektör adına ne kadar önemli bir buluşma noktası haline geldiğini bir kez daha gösterdi.
Bu yıl yüksek katılım ve organizasyon boyunca oluşan güçlü etkileşim, firmalarımızın da ortaklarımızın da memnun ayrıldığını görmek bizleri ayrıca mutlu etti.
GEKVİZYON artık yalnızca bir satış etkinliği değil; sektör paydaşlarının bir araya geldiği, iletişimin güçlendiği, iş birliklerinin geliştiği önemli bir platform haline geldi.
Tedarikçi-eczacı iş birlikleri açısından GEKVizyon’un sektöre nasıl bir değer kattığını gözlemliyorsunuz Önümüzdeki dönemde bu etkileşimi daha da güçlendirmek adına ne gibi yenilikler planlıyorsunuz?
GEKVİZYON’un en önemli katkılarından biri, tedarikçi firmalar ile eczacılar arasında yalnızca ticari değil, aynı zamanda güçlü bir iletişim ve güven ortamı oluşturmasıdır. Sektörümüzün tüm paydaşlarını aynı çatı altında buluşturan bu organizasyon sayesinde firmalarımız ortaklarımızın ihtiyaçlarını daha yakından gözlemleme fırsatı bulurken, ortaklarımız da yeni ürünler, kampanyalar ve sektörel gelişmeler hakkında doğrudan bilgi alma imkânı elde ediyor. Bu yönüyle GEKVİZYON, sektör içindeki iletişimi ve etkileşimi güçlendiren önemli bir platform niteliği taşıyor. Bizler için bu etkileşim yalnızca birkaç günlük bir fuar organizasyonundan ibaret değil; uzun vadeli iş birliklerini güçlendiren, karşılıklı güveni pekiştiren önemli bir yapı anlamı taşıyor. Önümüzdeki dönemde ise dijital altyapıyı daha da güçlendiren projeler üzerinde çalışıyoruz.
Güney Ecza Kooperatifi bu yıl 39. kuruluş yılını kutladı. 1979’da Silifke’de başlayan bu yolculuğun bugün Türkiye’nin önde gelen ecza kooperatiflerinden birine dönüşmesini sağlayan temel kırılma noktaları sizce neler oldu?
1979 yılında Silifke’de, dayanışma ve ortak akıl anlayışıyla başlayan bu yolculuk, 1987 yılında merkezinin Mersin’e taşınmasından sonra ortaklarımızın güçlü desteğiyle çok daha büyük bir ivme kazandı. Güney Ecza Kooperatifi’nin bugün Türkiye’nin önde gelen ecza kooperatiflerinden biri haline gelmesinin temelinde ise; güven, sürdürülebilirlik ve ortak odaklı yönetim anlayışı yer alıyor.
Kuruluşumuzdan bugüne kadar geçen süreçte en önemli kırılma noktalarından biri, kooperatifçilik ruhundan hiçbir zaman uzaklaşmadan büyümeyi başarmamız oldu. Ortaklarımızın ihtiyaçlarını merkeze alan yaklaşımımız sayesinde yalnızca ürün tedarik eden bir yapı değil, eczacının yanında duran güçlü bir çözüm ortağı haline geldik. Bununla birlikte lojistik altyapımıza yaptığımız yatırımlar, hizmet ağımızı genişletmemiz, dijitalleşme yatırımları, hayata geçirdiğimiz kongreler, eğitim programları ve insan kaynağımıza verdiğimiz önem de büyüme sürecimizde belirleyici rol oynadı. Ancak bana göre en büyük güç; yıllardır aynı dayanışma kültürünü koruyabilmiş olmamızdır. Güney Ecza Kooperatifi bugün yalnızca ekonomik bir yapı değil, ortaklarının birlikte ürettiği, birlikte büyüttüğü güçlü bir dayanışma modelidir.
39 yıllık bu yolculukta emeği geçen tüm yönetim kurullarımıza, çalışanlarımıza, iş ortaklarımıza ve en önemlisi bize güvenen ortaklarımıza teşekkür ediyoruz.
Son yıllarda bağımsız eczanelerin ekonomik sürdürülebilirliği konusunda ciddi sorunlar konuşuluyor. Bu süreçte ecza kooperatiflerinin rolünü nasıl tanımlıyorsunuz? Kooperatif modeli bugün eczacı için neden daha kritik hale geldi?
Biz kooperatifler yalnızca ürün tedarik eden yapılar değiliz. Kooperatif modeli; eczacının ekonomik gücünü koruyan, mesleki bağımsızlığını destekleyen ve dayanışmayı esas alan bir yapıdır.Özellikle zor dönemlerde eczacının tek başına mücadele etmek yerine ortak bir güç çatısı altında hareket edebilmesi büyük önem taşıyor.
Bugün bağımsız eczanelerin sürdürülebilir şekilde ayakta kalabilmesi; güçlü satın alma yapıları, etkin stok yönetimi, kontrollü gider politikaları, sürdürülebilir finansal modeller ve güvenilir bir tedarik zinciriyle mümkün hale gelmiştir. Bununla birlikte, yalnızca ticari kazancı değil ortak menfaatini de önceleyen yapılar her geçen gün daha fazla önem kazanmaktadır.
Ecza kooperatifleri ise tam da bu noktada devreye girerek; eczacının ekonomik gücünü koruyan, rekabet kapasitesini artıran ve mesleki bağımsızlığını destekleyen önemli bir denge unsuru oluşturmaktadır.
İlaç tedarik zincirinde yaşanan sorunlar, yokluklar ve artan maliyetler sahadaki eczacıyı doğrudan etkiliyor. Sizce sektörün en acil çözüm bekleyen yapısal sorunları nelerdir?
Türkiye’de ilaç sektörünün bugün yaşadığı temel sorunların başında, ilaç fiyatlandırma sistemi ile artan maliyetler arasındaki dengenin bozulması geliyor. Özellikle döviz kuru, üretim maliyetleri ve küresel ilaç fiyatları hızla artarken, Türkiye’de uygulanan ilaç kuru mekanizmasının geride kalması sektör üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor.
Bu nedenle ilaç kurunun yılda yalnızca bir kez değil, en az üç kez güncellenmesi sektör açısından önemli bir gereklilik haline gelmiş durumda. Çünkü mevcut sistemde kullanılan Euro değeri, gerçek piyasa kurunun yaklaşık %65 seviyelerinde kalıyor. Bu durum kısa vadede kamu bütçesini koruyor gibi görünse de; uzun vadede ilaç
tedarik zincirinde kırılmalara, firmaların ürün arzında zorlanmasına ve hastaların ilaca erişiminde sorunlar yaşanmasına ve yeni tedavi modellerine ait moleküllerin ülkemize gelmemesine neden oluyor.
İlaç kurunun piyasa gerçeklerine daha yakın bir seviyeye çekilmesi sektörü bir nebze rahatlatabilir. Ancak asıl yapısal ihtiyaç, ilacın Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH) içerisinden aldığı payın artırılmasıdır. OECD ülkelerinde sağlık harcamaları içinde ilaca ayrılan pay ortalama %1,1 seviyelerindeyken, Türkiye’de bu oran %0,65 bandında bulunuyor. Bu fark, Türkiye’de ilaca ayrılan kaynağın gelişmiş ülkelere kıyasla oldukça düşük kaldığını gösteriyor.
Dolayısıyla sektörün en büyük beklentilerinden biri, ilacın GSMH içerisindeki payının OECD ülkelerine benzer şekilde %1,1 seviyelerine yükseltilmesidir. Böyle bir düzenleme yalnızca üretici ve dağıtım kanallarını değil; eczaneleri ve en önemlisi hastaların ilaca erişimini de önemli ölçüde rahatlatacaktır. Öte yandan bazı ilaç firmalarının uyguladığı vade politikaları da sektörde ayrı bir sorun oluşturuyor. Özellikle SGK ödeme vadelerinin altında kalan ticari vadeler, eczaneler ve ecza depoları üzerinde ciddi finansal baskı yaratıyor. SGK tahsilat süresi ile uyumsuz bu yapı, işletme sermayesi ihtiyacını artırırken ilaca erişimde de önemli zorluklara neden oluyor. Bugün SGK vadesine uygun olmayan ilaç oranlarının bazı alanlarda %18-20 seviyelerine ulaşması, sistemdeki finansal sürdürülebilirlik sorununu daha görünür hale getiriyor.
Sonuç olarak sektör; daha sık güncellenen gerçekçi bir ilaç kuru, ilacın milli gelir içindeki payının artırılması ve SGK ödeme sistemiyle uyumlu sürdürülebilir ticari vadeler talep ediyor. Çünkü ilaç yalnızca ekonomik bir ürün değil, doğrudan halk sağlığını ilgilendiren stratejik bir ihtiyaçtır.
Güney Ecza Kooperatifi’nin kuruluş felsefesinde “örgütlü güç” anlayışı önemli bir yer tutuyor. Bugünün genç eczacılarına ve mesleğe yeni başlayanlara kooperatifçilik kültürü adına vermek istediğiniz en önemli mesaj ne olur?
Kooperatifçilik aslında yalnızca ekonomik bir model değil; dayanışmanın, birlikte üretmenin ve birlikte güçlenmenin en somut örneklerinden biridir. Güney Ecza Kooperatifi’nin kuruluşunda da temel motivasyon, eczacının yalnız olmadığını hissettiren “örgütlü güç anlayışı” olmuştur. Bugünün genç eczacılarına vermek istediğim en önemli mesaj; mesleki dayanışmanın değerini hiçbir zaman göz ardı etmemeleridir.
Çünkü sağlık sektöründe yaşanan hızlı değişimler, ekonomik zorluklar ve rekabet koşulları karşısında bireysel mücadele giderek daha zor hale geliyor. Kooperatifçilik kültürü ise ortak aklı, paylaşımı ve birlikte hareket etmeyi esas alarak bu zorluklara karşı güçlü bir yapı oluşturuyor.
Genç meslektaşlarımızın kooperatif yapısını daha yakından tanımalarını, komisyonlarda, bölge temsilcilikleri gibi çalışma alanlarında aktif görev almalarını çok kıymetli buluyoruz. Kooperatifçilik kültürünü yaşayarak öğrenmeleri ve bu yapının bir parçası olmaları, mesleki gelişimleri açısından büyük önem taşıyor.
Bizler inanıyoruz ki eczacılık mesleğinin geleceği; rekabetten çok dayanışmayı, bireysel kaygılardan çok ortak faydayı önceleyen anlayışlarla daha güçlü olacaktır. Güney Ecza Kooperatifi olarak da genç eczacılarımızın yanında olmaya, onların mesleki yolculuklarına katkı sunmaya ve kooperatifçilik kültürünü geleceğe taşımaya
devam edeceğiz.
