Değişim dilde başlar! Tatlı krizi ile baş etmenin yolları ifadesinden “kriz” kelimesini
çıkardığımızı varsayalım, üzerimizdeki etkisi sizce nasıl olurdu?
Bir şeyden ne kadar korkar, gözümüzde ne kadar büyütürsek, o kadar çok etkisi altına
gireriz. Tatlı krizi diye bir şey yoktur demek istemiyorum elbette ve burada kullanılan
“kriz” kelimesinin aslında çok da doğru bir seçim olduğunu da eklemek zorundayım.
Kriz, yani yoksunluk, tıpkı uyuşturucu krizi gibi… Evet, hepimizin akına uyuşturucu
krizinin gelmesi son derece doğal. Bu noktada şeker krizi ya da tatlı krizi şeklinde
ifade etmek kelimenin tam anlamıyla ve teknik olarak çok doğru çünkü ŞEKER
BAĞIMLILIK YAPAN BİR MADDE…
Tatlı Krizi!!!
Şeker bağımlılığı nedeniyle tatlı yeme ataklarının evrensel beslenme literatüründeki adı “tatlı krizi” ya da şeker krizi şeklinde ifade edilir. Çünkü tam bir “yoksunluk” hali yaşatır. Aklınızda tatlıdan başka bir şey yoktur, tek derdiniz tatlı yemek oluverir, çeşit çeşit tatlılar
gözünüzün önünden gitmez.
İyi haber, sağlıklı ve uzun açlık süresi yaratacak şekilde beslendiğinizde, canınızın tatlı çekmesi korkulu rüyanız olmaktan, kriz olmaktan çıkar.
Tatlı Krizi Nedir?
Tatlı krizi daha çok tatlı yemenin yasak olduğu durumlarda karşımıza çıkar zira her insan kendine tatlı yeme yasağı koymaz. Tatlı yasağı da genellikle kilo vermek üzere diyet yapanlar için zorunluluk olarak öne sürülür veya kilo almaktan çekinen kişilerin kendi
tercihleridir.
Her iki durumda da, bir besin türünün sınırlamasına karşı vücutta psikolojik ve fiziksel baskı meydana gelir ve bu da yoksunluk durumuna yani krize yol açar diyebiliriz.
İnsülin direnci, gizli şeker/pre-diyabet ya da diyabet söz konusu olduğunda tatlı krizleri pankreasın yetersiz çalışmasından kaynaklanır ki, bunun da sebebi genellikle beslenme yanlışlarıdır ve beslenmenin düzenlenmesi ile tedavi edilebilen kronik hastalıklardır.
Tatlı Krizi Neden Olur?
Tatlı krizlerinin psikolojik, hormonal ve fiziksel birçok farklı nedeni olabilir. Örneğin
kadınlarda menstrual döngü öncesinde ve/ veya sırasında tatlı yeme isteği artar. Alkol
tüketen kişilerde tatlı krizleri, karaciğer enzimlerinin bozulması ile ilişkilendirilebilir.
Pankreas, insülin salgılamıyor ya da yetersiz salgılıyor ise şeker gereksinimi artar.
Peki insülin dengesi neden bozulur?
Daha çok genetik sebeplerle açıklanan şeker hastalığı türlerinin, beslenmeden kaynaklanan kronik rahatsızlıklar olduğunu artık biliyoruz. Bu konuyu biraz daha açmak gerekirse:
• Sık sık yemek / ara öğün yapmak / gün içinde sürekli atıştırmak
• Gece yemek, ya da akşam yemeğini geç saatlere bırakmak
• Rafine şeker ve basit karbonhidratlar bakımından zengin beslenmek
• Aşırı alkol tüketmek
• Yetersiz ve düzensiz uyku
• Hareketsiz yaşam şekli
Tatlı Krizinin Belirtileri
Herkesin canı tatlı bir şeyler yemek isteyebilir ve bu çok da saçma bir durum sayılmaz. Her tatlı yeme isteği, tatlı krizi olarak değerlendirilmeli mi açıkcası bundan emin değilim. Canınızın tatlı çekmesi, tatlı krizine girdiğiniz anlamına gelmiyor olabilir.
Benim için tatlı krizi, tatlı yeme isteğinin zihni sürekli olarak rahatsız etmesi ya da belli dönemlerde gelen bu krizin kişiyi başka bir şey düşünemez hale getirmesi durumudur. Yani tatlı krizi, yoksunluk duygusuna neden olan tatlı yeme isteği şeklinde açıklanabilir.
Tatlı yemek ile yememek arasında kalmanın verdiği his şiddetlendikçe, krizin şiddeti de artar. Canım tatlı bir şey istedi gibi bir durum değildir, tatlı yeme ya da yememeye
çalışma hali, kişiyi psikolojik olarak huzursuz eder, yorar.
Tatlı Krizini ile Nasıl Baş Edebiliriz?
Tatlı krizine neyin sebep olduğunu tespit etmediğimiz takdirde bu krizlerle baş etmek zorunda kalırız. Yapılması gereken, asıl nedeni bulmaktır. Bu sayede tatlı yeme isteği ile kıyasıya bir mücadeleye girmek, krizi bastırmaya çalışmak, krizle “baş etmek” zorunda kalmayız.
Tıpkı kilo almak gibi ki, tatlı krizleri ve şiddetli yeme atakları, başlıca kilo alma nedenleridir. Tatlı krizi de vücutta bir sorun olduğunun işaretidir. Dolayısıyla önemli olan tatlı krizlerini bastırmak değil, sorunun kaynağını bulmaktır. Öncelikle tatlı krizinin aşılmaz bir sorun olduğu düşüncesinden çıkmalısınız! Çünkü tatlı krizi yetişkinlik döneminde ortaya çıkar. Başka bir ifade ile kimse tatlı krizleri ile dünyaya gelmez, tip 1 diyabetli bir bebek olarak doğmadıysa…
Tatlı krizinin sebebini tespit etmek için bir beslenme uzmanından destek almalısınız.
Beslenmeyle bozulan insülin dengesini, beslenmeyi yeniden düzenleyerek iyileştirmek mümkündür. Sağlıklı beslenen ve iki öğün yiyen kişilerde tatlı krizlerine çok daha az rastlanır çünkü açlık hormonu demek sağlıklı bir pankreas demektir.
Küçük Porsiyonlarla Kriz Durumunu Yönetebilirsiniz
Tatlı yemek söz konusu olduğunda miktar çok önemlidir. Bir parça pasta, bir dilim baklava, bir iki parça çikolata, bir top dondurma ya da çok sevdiğiniz başka bir tatlının çeyrek porsiyonu, sizi şeker bağımlısı yapmaz.
Küçük porsiyonlar, yoksunluk hissinin yarattığı gerilimi belli ölçüde rahatlatır fakat ciddi insülin sorunu olan kişilerde tatlı krizi, aşırı miktarlarda ve çeşitli tatlılar yeme şeklinde cereyan edebilir. Bu durumda bir beslenme uzmanına görünmeyi ihmal etmemek gerekir.
Bitter Çikolata En Masum Tatlılardan
Çikolatayı hiçbir zaman yasaklamadım diyebilirim. Bir çikolata sevdalısı olarak danışanlarıma çikolata ikram ettiğimde yaşadıkları şaşkınlık ve ışıldayan gözleri en sevdiğim
anlardan…
Diyete böyle başlayan hemen herkes, süreçten kilo vererek ve tatlı krizi korkusundan da özgürleşerek çıkar.
Aynı zamanda güçlü bir antioksidan olan kakao çekirdeğinin faydaları saymakla bitmez üstelik tatlı ihtiyacını karşılamak bakımından son derece masum bir opsiyondur. Bir parça bitter çikolatayı, damağınızda tutarak biraz uzun bir sürede tükettiğinizde, ihtiyacınız olan şekerin sağlandığı bilgisi, çok kısa sürede beynin ilgili bölgesine iletilir.
Krom Pikolinat
Tatlı krizlerini engelleyen supplement ya da tatlı krizleri ile baş etmekte kullanılan gıda
takviyesi olarak bilinen krom pikolinat, her zaman olmasa da bazı durumlarda geçiş
sürecinde destek aldığımız takviyelerden biri.
Bunutulmaması gereken, tatlı krizini baskılamak değil tatlı krizine neyin yol açtığının tespit edilmesi gerektiği. Dolayısıyla tatlı krizleri geldiğinde, bir uzmana danışmadan ve sürekli olarak krom pikolinat kullanmak doğru olmaz.
Gıda takviyeleri doğru şekilde alındığında faydalı olabileceği gibi gereksiz kullanımı,
istemediğimiz sonuçlar doğurabilir.
Tatlı Krizinden Korkmayın!
Son olarak, tatlı krizleri yüzünden diyetlerini defalarca bozmuş, verdiği kiloyu tatlı krizlerini çözemediği için geri almış ve artık bu krizlerin esiri olduğunu düşünen çok sayıda danışmanımın, bu yoksunluk günlerini geride bıraktığını paylaşmak isterim.
Yani, korkacak bir şey yok. Tatlı krizleri, beslenmenin düzenlenmesi ve krize neden
olan durumun tespit edilmesi ile kolayca aşılabilir.
