Keten Tohumu Sadece Laksatif Değil Keten Tohumu Sadece Laksatif Değil
Keten tohumu laksatif olarak kullanılacaksa tohum hacminin en az 10 katı sıvı ile alınmalıdır. Az sıvı ile veya yutarak alınırsa, bağırsaklarda tıkanmaya sebep olabilir.... Keten Tohumu Sadece Laksatif Değil

Keten tohumu laksatif olarak kullanılacaksa tohum hacminin en az 10 katı sıvı ile alınmalıdır. Az sıvı ile veya yutarak alınırsa, bağırsaklarda tıkanmaya sebep olabilir.

Keten tohumu (KT), Linum usitatissimum L’nin 4-6 mm uzunlukta, oval, yassı, kırmızımtrak esmer renkli ve parlak tohumlarıdır. KT % 3-10 müsilaj, % 30-45 sıvı sabit yağ, % 25 civarında proteinler, % 0. 7-1. 5 oranında lignanlar, % 0. 05-0. 1 civarında siyanogenetik heterozitler, fenilpropan türevleri vd maddeleri taşır. Müsilaj, arabinoksilanlar, galaktanlar ve ramnogalaktoüronanlar gibi poliholozitlerin karışımıdır. Poliholozitler, tohum kabuğunun en dış tabakasındaki hücrelerin içinde birikmiştir. Taşıdığı sıvı sabit yağ, linoleik, linolenik, stearik ve palmitik asitlerin trigliseritleri karışımıdır. Bu gliseritlerin yapısında linolenik asit (ALA) gibi doymamış bir yağ asidi yüksek oranda (% 40-70) bulunmaktadır. Bu yağ, gıda desteği olarak da doğrudan kullanılmaya başlamıştır. Bu kullanım henüz çok yaygın değildir. Ama KT’nun etkilerine iştirak eder. Lignanlar, sekoizolarisirezinoldiglikozit (SDG) ve benzeri yapıdadırlar. Bu maddeler memelilerde bulunan lignanların prekürsörüdür. Son yıllarda yapılan çalışmalar, keten tohumunun pek çok yararlı etkisinin taşıdığı lignanlara bağlı olduğunu göstermektedir.

Etki ve kullanılışı

Komisyon E keten tohumunun dahilen laksatif, hamasyon giderici olarak kullanılışını kabul eder. ESCOP’da ise, bu kullanılışların yanında irritabl Bowel sendromunda, divertüküle bağlı rahatsızlıklarda ve gastrit ve enteritin belirtilerini gidermek üzere kısa süreli kullanılabileceği de belirtilmektedir. KT’nun etkilerine ait çok sayıda araştırma bulunmaktadır. Araştırmalar KT, KT yağı, ALA, KT posası, karışım halindeki KT lignanları ve SDG kullanılarak yapılmıştır. Bu araştırmaları özetlemek bile sayfalarca sürer. Çalışmalardan çıkan bazı önemli sonuçlardan kısaca bahsedeceğim.

Laksatif etki

KT yapısında bulunan müsilaj su ile şişer, bağırsaklarda bir kitle meydana getirir, hacmi artar, bu kitle bağırsakları uyarır, bağırsakların hareketleri artar ayrıca dışkı yumuşar ve dışkılama meydana gelir. Kalın bağırsaktan geçiş süresi düşmekte ve artan dışkı kitlesi bağırsakların ritmik hareketlerini artırmakta, sıvı sabit yağ da bu etkiye kısmen lubrikan olarak katılmaktadır. Dışkılamayı kolaylaştırıcı olarak inatçı kabızlarda kullanımda aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:

• Takriben 5 g (1-2 tatlı kaşığı) parçalanmış keten tohumu bir bardak su, meyve suyu veya süt ile günde 2 defa, sabah ve akşam olmak üzere içilir. Kullanılan sıvının, tohumun hacminin en az 10 katı hacimde olmasına dikkat edilmelidir. Çok az sıvı ile veya yutarak alınan tohum, tam tersi etki yapar ve bağırsaklarda tıkanmaya sebep olabilir.

• Etki 18-24 saat sonra başlar. Etki istenilen şekilde görülmemişse, öğle vakti üçüncü bir doz verilebilir. Devam eden bir etki isteniyorsa, KT içmeye birkaç hafta veya ay devam edilmesi gerekir.

•  48 saat sonra herhangi bir etki görülmemiş veya alımdan sonra kuvvetli karın ağrıları başlamışsa tedaviye devam edilmez.

• Parçalanmış tohumlar, buzdolabında olmak şartı ile en çok 1 hafta saklanabilir. Yapıdaki sıvı sabit yağdan dolayı, bu süre sonunda acıma başlayabilir.

Diyetlerde

 

KT son yıllarda, sağlıklı yaşam gıdalarının içine de konmaktadır. Bu amaçla kullanıldığında parçalanmamış bütün tohumlar kullanılmaktadır. Çünkü, parçalanmış tohumlar çabuk bozulur ayrıca kalori değerleri daha yüksektir. Diyetlerde kullanıldığında yemeklerden yarım saat kadar önce 2 tatlı kaşığı KT 1-1. 5 bardak su ile içilir. Tohumun dış tabakasındaki müsilaj hücreleri, mide ve bağırsaklarda, şişer, bir kitle meydana getirir, tokluk hissi verir. İç kısmındaki protein, sabit yağ ve diğer maddeler organizma tarafından tamamen kullanılamazlar. Diyet amaçlı uzun süre kullanımdan kaçınmalıdır. Fazla miktarda alınması halinde, dışkılama sırasında anüsü tahriş edebileceği ihtimali göz önüne alınmalıdır.

Glikoz  seviyesine etkisi

Tip 2 diyabette, SDG ve SECO (Secoisolariciresinol) adlı lignanların kan şekerinin yükselmesini geciktirdiği sonucu elde edilmiştir. Bu bulgular, kan glikoz seviyesinin kontrolünde KT alınmasının yararlı olabileceği ümidini vermiştir. Ama lignanların tip 2 diyabette etkisi ile ilgili yaygın ve geniş klinik araştırmalara ihtiyaç bulunduğunu da hemen hatırlatalım. KT yağının ise açlık kan şekerini düşürmeye, insülin seviyelerine etkili olmadığı ve tip 2 diyabetin kontrolünde hiçbir etkisinin bulunmadığı son çalışmalarda gösterilmiştir.

Lipit ve kolesterol seviyeleri üzerine etkisiKlinik deneylerde SDG total kolesterolü  % 4. 6, LDL’yi % 7. 6 düşürmüş HDL ise etkilenmemiştir. Bir başka çalışmada 2 hafta KT alındıktan sonra düşme görülmüş fakat 4. hafta ve sonrasında değerlerde (kolesterol, HDL, LDL) kontrole göre herhangi bir değişiklik meydana gelmemiştir. Yeni bir çalışmada, tavşanda meydana getirilen aterosklerozun gelişmesini, KT (%47), KT posası (%69), KT lignan karışımı (%73), SGD (%34) azaltmış, KT yağı hiç etki yapmamıştır. Sonuç olarak: KT, KT karışımı, SDG aterosklerozun ilerlemesini yavaşlatır ama bozulmuş olan mekanizmayı düzeltmez.

Östrojenik ve antikanser etki

SDG kullanılarak yapılan invitro bir çalışmalarda, SDG’nin kalın bağırsakta bulunan bir grup bakteri tarafından enterolakton ve enterodiyole dönüştürüldüğü gösterilmiştir. Bu maddeler ise östrojenlerin etki ve metabolizmasını engellemektedir. Buna dayanarak, keten tohumunun östrojen sebepli bazı kolon ve meme karsinomalarında tavsiye edilebileceği ileri sürülmüştür. Diğer taraftan, KT, KT yağı ve SDG kullanılarak yapılan hayvan deneylerinde, hayvanlarda meydana getirilen tümörlerin inhibe edildiği veya metaztazların önlendiği şeklinde sonuçlara ulaşılmıştır. Ümit verici klinik deneyler devam etmektedir. Bu etkiler ayrı bir yazı olacak kadar geniştir.

Sonuç olarak, keten tohumu yararlı bir gıda desteğidir, koruyucudur, laksatiftir. Yararlı bir tohumdur ama nasıl kullanılacağı bilinir ve aşırıya kaçılmazsa.

 

Diğer Kullanışlar ve Dikkat Edilecekler

KT, gastrit veya enteritte, demulsan olarak da kullanılabilir. Bu amaçla 5-10 gr bütün tohum 150 ml suyla ıslatılır, 20-30 dakika sonra süzülür ve süzüntü içilir.  KT’undan hazırlanan lapa, sıcakken bir tülbente konur ve ağrıyan yere sarılır. Hatta öksürüğü azaltma veya sökmek için de göğüse sarılması bazen tavsiye edilmektedir.

• KT’nun antioksidan, kalpdamar sağlığına ve değişik kanserlere karşı koruyucu etkileri taşıdığı lignanlardan dolayıdır. Bu konudaki çalışmalar devam etmektedir. Bu amaçlar için, 1-2 tatlı kaşığı dövülmüş KT yemeğin üzerine ilâve edilerek kullanılabilir.

• İlaçlarla beraber kullanılmaz. Çünkü meydana getirdiği kitle, ilaçların emilmesini geciktirebilir. Bu yüzden ilaçların, KT alımından 2 saat önce veya sonra alınması daha doğrudur.

• KT ve KT yağı platalet agregasyonunu azaltır ve kanama süresini uzatır. Kan pıhtılaşmasını önleyici ilaçlar alan hastaların, keten tohumu veya yağı almaları halinde, pıhtılaşma süresinin uzayacağı göz ardı edilmemelidir.

• Kullanımda en önemli husus, hacminin en az 10 katı civarında sıvı ile alınmasıdır. Bu unutulmamalıdır!

 

Sağlık ve mutluluklar dilerim.

Yorum Bulunamadı

Aşağıdaki Yorum bırakmak için ilk olun.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili Yazılar