Güneş Koruyucu Ürünler Güneş Koruyucu Ürünler
Güneş ışığı, D vitamini sentezi için gereklidir. Aynı zamanda psikoloji üzerinde olumlu etkileri vardır. Ama ultraviyole (UV) radyasyon (290-400 nm), güneş yanığı, foto-yaşlama ve... Güneş Koruyucu Ürünler

Güneş ışığı, D vitamini sentezi için gereklidir. Aynı zamanda psikoloji üzerinde olumlu etkileri vardır. Ama ultraviyole (UV) radyasyon (290-400 nm), güneş yanığı, foto-yaşlama ve cilt kanseri dahil olmak üzere insan derisi üzerindeki çeşitli akut ve kronik zararlı etkilerden sorumludur.

Dünya yüzeyine ulaşan UV radyasyonunun yaklaşık yüzde 95’i ultraviyole A’dır (UVA) (320 ila 400 nm). UVA, foto-yaşlanmaya neden olur, pigment kararmasında büyük bir rol oynar ve cilt karsinojenezinde rol oynayabilir1-2. Dünya yüzeyine ulaşan UV radyasyonunun sadece yüzde 5’i Ultraviyole B’dir (UVB) (290-320 nm). UVB güneş yanığı, iltihap, hiperpigmentasyon ve fotokarsinogenezden sorumludur. Güneşin yoğun olduğu saatlerde güneşten koruyan kıyafetler giymek, güneş koruyucu ürünler kullanmak UV radyasyona maruziyeti azaltarak güneşin olası zararlarına karşı korunma sağlar.

Organik ve inorganik koruyucular

Güneşten koruyucular organik (eskiden kimyasal güneş koruyucuları olarak bilinir) ve inorganik (eski adıyla fiziksel güneş koruyucuları olarak bilinir) olarak sınıflandırılır. Organik filtreler, UV radyasyonunu emen ve onu ihmal edilebilir miktarda ısıya dönüştüren çeşitli aromatik bileşiklerdir3. Sinamatlar ve salisilatlar gibi bazı organik maddeler, spesifik olarak UVB’yi emer. Sinnamatlar arasında okteksat, dünya çapında en çok kullanılan UVB filtresidir. İnorganik filtreler, geniş bir dalga boyu aralığında UV ışığını yansıttığı ve dağıttığı düşünülen çinko oksit ve titanyum dioksit gibi mineral bileşiklerdir. Ancak çalışmalar, bu bileşiklerin ve özellikle mikronize preparatların, UV radyasyonunu yansıtmaktan ziyade absorbe ettiğini göstermiştir4. İnorganik güneş koruyucular organik filtrelerin aksine daha stabildir ve daha düşük tahriş edici potansiyele sahiptir. İnorganik güneş koruyucuları, UVB’ye, kısa dalga boylu UVA’ya (UVA2) ve uzun dalga boylu UVA’ya (UVA1) karşı geniş spektrumlu koruma sağlar.

Güneş koruma faktörü

Güneş koruma faktörü (SPF), güneş koruyucunun, öncelikle UVB’ye bağlı olan bir güneş yanığı reaksiyonuna karşı koruma yeteneğini ölçer. Tüm bireyler, cilt tipine bakılmaksızın, ultraviyole (UV) radyasyonun potansiyel olumsuz etkilerine maruz kalırlar ve güneş koruyucu ürün kullanmaları gereklidir. Özellikle açık ten rengine sahip (tip I, II ve III) olan kişiler aşırı güneşe maruz kalmanın sonucunda akut (güneş yanığına) ve kronik (foto-yaşlanma, cilt kanseri) yan etkilerine daha çok maruz kalırlar. Bu nedenle açık tenli bireyler, güneşli havalarda, özellikle yüksek düzeyde güneşe maruz kalınan açık hava aktiviteleri gerçekleştirirken, güneş koruyucu faktörünü (SPF) 30 veya daha yüksek güneş koruyucuları kullanmalıdırlar.

 

Fitzpatrick Cilt Tipleri

Cilt Tipi Ten rengi Güneşe maruz kalındığındaki etki
1 Beyaz Her zaman yanar, asla bronzlaşmaz.
2 Beyaz Her zaman yanar, az bronzlaşır.
3 Buğday Az yanar, orta derece bronzlaşır.
4 Açık kahverengi Az yanar, iyi bronzlaşır.
5 Kahverengi Çok nadir yanar, çok bronzlaşır.
6 Koyu kahverengi ve siyah Asla yanmaz, derinlemesine bronzlaşır.

 

Çocuklarda güneş koruyucu kremler

Amerikan Pediatri Akademisi, altı aydan küçük bebeklerde güneş koruyucu ürünlerin kullanılmasını önermektedir. Bebeklerde olgunlaşmamış bir deri bariyeri olduğundan, bebeklerde kullanılacak güneş koruyucu ürünler, cilt ve gözleri tahriş etmemeli ve düşük hassasiyet potansiyeline sahip olmalıdır. Çocuklarda güneşten koruyuculara karşı oluşan reaksiyonların sıklığı bilinmemesine rağmen, organik filtreler nedeniyle oluşan fotosensitivite ve alerjik kontakt dermatit vakaları bildirilmiştir5-7. İnorganik filtrelerin (örneğin, titanyum dioksit, çinko oksit) yağ bazlı emülsiyonları, bebekler ve çocuklar için organik filtrelere tercih edilir, çünkü bunlar geniş spektrumlu bir koruma sağlarken, minimal tahriş ve hassasiyet potansiyeline sahiptir.

 

Güneş koruyucu kremleri ne zaman uygulayalım?

Uygulama zamanı güneş kremleri için önemlidir. Güneş kremleri, güneşe maruz kalmadan 15 ila 30 dakika önce cildin üzerinde koruyucu bir film oluşmasına izin verecek şekilde uygulanmalıdır. Giyinmeden önce uygulanacaksa, güneş koruyucu uygulamasını takiben biraz (ideal olarak 10 dakika) beklenmesi önerilir. En az iki saatte bir tekrarlama gereklidir. Güneş kremleri yüzme ya da terleme sonrasında koruyucu etkisini kaybedeceği için tekrardan uygulama yapılmalıdır. “Suya dayanıklı” (40 dakika suda aktivite veya terlemeden sonra korunur) ya da “Suya çok dayanıklı” (80 dakika suda aktivite veya terlemeden sonra korunur) olarak etiketlenen güneş koruyucu ürünler için bile suya maruziyetten sonra yeniden uygulama önerilir.

 

Güneş koruyucu kremler ve D vitamini

Cilde 25-hidroksivitamin D sentezi için güneşe maruz kalma gereklidir. Güneş koruyucu önlemlerin D vitamini eksikliği ile sonuçlanabileceğinden korkulmaktadır. Randomize kontrollü ya da uzun süreli izlem çalışmalarında güneş koruyucu kullanımının kutanöz D vitamini üretimini önemli ölçüde baskıladığı yönünde bir kanıt yoktur8-9. Sıkı güneş koruyucu önlem alması gereken hastalarda oral D vitamini takviyesi, yeterli D vitamini seviyeleri elde etmek için önerilir.

 

Kaynaklar:

  1. Photochem Photobiol 2008; 84:382.
  2. Br J Dermatol 2007; 157:874.
  3. J Am Acad Dermatol 2011; 64:748.
  4. Photodermatol Photoimmunol Photomed 2016; 32:5.
  5. Contact Dermatitis 2000; 43:229.
  6. Contact Dermatitis 2012; 67:240.
  7. J Dermatol 2002; 43:133.
  8. Br J Dermatol 2009; 161:732.
  9. J Photochem Photobiol B 2010; 101:160.

 

 

 

 

İlgili Yazılar