B1 Vitamini B1 Vitamini
Tiamin adıyla da bilinen B1 vitamini, birçok metabolik olayda görev alan esansiyel bir B vitaminidir. Suda çözünen ve vücutta yüksek miktarda depo edilemeyen B... B1 Vitamini

Tiamin adıyla da bilinen B1 vitamini, birçok metabolik olayda görev alan esansiyel bir B vitaminidir. Suda çözünen ve vücutta yüksek miktarda depo edilemeyen B vitaminleri arasında ilki olarak bilinen B1, beslenmemizin en önemli bileşenlerindendir.

En önemli kaynakları rafine edilmemiş tahıl, pirinç kabuğu, yumurta sarısı, brokoli, ay çekirdeği, kuru üzüm, fıstık, bezelye, bira mayası, yulaf ezmesi gibi gıdalar olan B1 vitamini, bağırsak florasındaki bakteriler tarafından da çok az miktarda da olsa üretilebilmektedir.

Tiamin eksikliği çok sık görülmese de yetersiz alım, artmış ihtiyaç ya da aşırı atılıma neden olan durumlarda B1 eksikliği görülmektedir. Bu durumlar arasında en sık görülenler karbonhidratlı gıdaların çokça tüketilmesi, alkol tüketimi, kronik bağırsak rahatsızlıkları, diyabet hastaları, diüretik ya da uzun süreli antibiyotik ilaçların kullanımıdır.

Tiamin; protein, karbonhidrat ve yağ metabolizmaları ve ATP (enerji) üretimi için gerekli bir koenzimdir. Bu özelliği ile sinir sisteminde sinir uyarılarının gerçekleştirilmesi, miyelin kılıf üretimi ve çeşitli nörotransmitterlerin sentezi ve salınımı gibi birçok durumda görevli enzimlerin yapısında yer alır. Bu nedenle özellikle beyin ve diğer sinir dokuları için önem taşır.

Eksiklik durumları dışında B1 vitamini, yaşa bağlı hafıza kaybı, Alzheimer hastalığı, alkole bağlı yan etkiler ve alkolizm, multipl skleroz, kronik yorgunluk ve stres gibi durumlarda kullanılabilmektedir.

Günümüzde yetersiz B1 alımına bağlı görülen Beriberi adlı hastalığa bazı gelişmemiş ülkeler dışında rastlanmamaktadır. Bu durum dışında en sık görülen B1 eksikliği nedeni alkol kullanımıdır. Alkol kullanımına bağlı kan-beyin bariyerindeki bozulmalarla göz hareketlerinde zayıflık, hafıza problemleri ve kaslarının koordinasyonunda bozukluklara yol açan kalıcı nörolojik bozukluklar görülür.

Yetersiz B1 alımı hafıza ve konsantrasyon için önemli asetilkolin gibi nörotransmitterlerin üretiminin azalmasına ve diğer fonksiyonların düzenlenmesi için gerekli enerji seviyelerinde düşüşe de neden olur. Bu nedenle yaşlı popülasyonda görülen hafıza ve konsantrasyon sorunları, depresyon ve hatta Alzheimer oluşumunda B1 eksikliğinin etkisi olduğu düşünülmektedir. Çalışmalarda tiaminin Alzheimer hastalarında bilişsel fonksiyonlara destek olabildiği görülmüştür.

B1 takviyesi gereken genetik rahatsızlıklar özellikle karbonhidrat ya da BCAA’ların (Dallı zincirli a.asitler) metabolizmasını etkiler. Çocukluk çağından itibaren bu durumlarda tedaviye ek olarak tiamin takviyeleri kullanılabilmektedir.

B1 vitamini gereksiniminin artığı bir durum da bariatrik cerrahi operasyonların sonrasıdır. Bu dönemde bulantı-kusma, yetersiz beslenme ve milim güçlüğü eksikliğin önemli sebeplerindendir. Tiamin eksikliği bu gruptaki hastaların yaklaşık %29’unda görülür. Eksiklik bulguları bariatrik cerrahi sonrası kısa bir süre içerisine ortaya çıkabilir. Eksiklik giderilmezse nörolojik bulgular görülebilir.

Sağlıklı günler dilerim.

İlgili Yazılar